Knuffelen is meer dan fysiek omarmen

21 januari is Internationale Knuffeldag. In deze bijzondere tijden bestaat er geen twijfel over dat het gebrek aan knuffels als een enorm gemis wordt ervaren. Bjorn Smet, onze stress- en burn-out coach, legt uit wat knuffelen met ons doet.

Volgens Wikipedia luidt de definitie van ‘knuffelen’ als volgt:

het liefdevol en zorgzaam tegen zich aandrukken van een of meerdere personen.  Het is een veel voorkomende manier om genegenheid te tonen, net als het geven van een kus.

Knuffelen kan meerdere functies hebben:

  • het bieden van troost
  • aanmoediging
  • het tonen van begrip
  • het bieden van geborgenheid
  • het delen van een emotie (zowel verdriet, onmacht, angst als blijdschap)
  • acceptatie
  • uiting van blijdschap, zoals het vieren van een overwinning
  • bevestiging van een vriendschaps-, vertrouwensband
  • begroeting en afscheid nemen

…”

In deze bijzondere tijden bestaat er geen twijfel over dat een ernstige inperking van deze vorm van genegenheid bij velen als een enorm gemis wordt ervaren.

We beseffen eens te meer hoe belangrijk deze knuffels zijn bij het verbinden met anderen.

Universeel

Het is een wereldwijd gebruikt gebaar.  Want in tegenstelling tot sommige andere vormen van lichamelijke intimiteit wordt knuffelen in veel culturele contexten geaccepteerd of zelfs aangemoedigd.

Ook is de taal vaak rijk aan termen die knuffelen definiëren, een duidelijk teken van de belangrijkheid in ons leven.

Knuffels kunnen variëren in intensiteit en naar plaats van aanraking.  Kinderen hebben vaak een knuffelbeest om in hun behoefte aan troost, acceptatie of tederheid te voorzien.

Door te knuffelen word je gezond(er)

Meerdere wetenschappelijke studies wijzen op een positief effect van knuffelen op onze lichamelijke én mentale gezondheid:

  • vermindert stress en geeft een rustig, relaxed gevoel
  • maakt je vriendelijker, socialer en minder agressief
  • kan het een pijnstillend effect hebben
  • bevordert genezing en groei
  • helpt je spijsvertering
  • is 100% natuurlijk en heeft geen enkele negatieve bijwerking
  • vergroot je vermogen om te leren
  • maakt je liefdevoller en vrediger
Leverancier van het hormoon oxytocine

Aangenaam huidcontact zorgt voor de vrijgave van oxytocine in je lichaam, in de volksmond ook wel het ‘knuffelhormoon’ genoemd.

En daarbij geldt dat hoe vaker en intensiever je omhelt, streelt, aait, hoe krachtiger de effecten zijn en hoe langer die aanhouden.

Bijvoorbeeld als je arm wordt gestreeld of rug wordt gemasseerd, dan geven de miljoenen zenuwuiteinden in de huid een signaal aan je hersenen, die dan gaan zorgen voor de massale productie van oxytocine.

Dit wondermiddel wordt vervolgens in je bloed gebracht, waardoor je bloeddruk zal dalen, je hartslag verlaagt en de aanwezige dosis cortisol (stresshormoon) in je lichaam drastisch zal verminderen.

Belang van fysiek contact

Door het opleggen van de beperkingen – zie de knuffelcontact(en) – merken we het gemis aan knuffelen.  Sommigen gebruiken er zelfs de term ‘huidhonger’ voor.

Want terwijl we vóór Corona in onze woelige westerse maatschappij soms te weinig tijd namen voor (fysieke) verbinding, zorgden de voorbije lockdowns en de regels rond social distancing dat we het belang van deze fijne vorm van verbinding nog meer naar waarde zijn gaan schatten.

Meerdere wetenschappelijke onderzoeken stellen bovendien dat lichamelijk contact net zo belangrijk is als eten en drinken.  Zonder warm lichamelijk contact dreigen we vanbinnen koud en kil te worden.

Kinderen die weinig worden geknuffeld, ontwikkelen zich mogelijks minder goed, alsof ze als het ware geen batterij hebben die hen oplaadt.  Hierdoor kan het zijn dat ze minder goed groeien, moeite hebben met leren, vatbaarder zijn voor ziektes, zich moeilijker kunnen inleven in een ander.

Tegengif tegen stress

Hoe minder tijd en energie we hebben – of maken – voor rust en intimiteit, hoe minder oxytocine er wordt aangemaakt.  Niettemin is dit hormoon een effectief tegengif tegen de negatieve gevolgen van onze gehaaste manier van leven.

In deze bijzondere tijden moeten we hier dus de nodige aandacht voor hebben.

Want ondanks de beperkingen die ons worden opgelegd, is het eens te meer van belang – binnen onze eigen ‘bubbel’ (aangevuld door één of twee knuffelcontacten) – mekaar vaak te omhelzen, intensief te strelen en je te laten aanraken.

Mijn manier om in verbinding te gaan

Als loopbaancoach en als stress- en burn-outcoach zijn fysieke knuffels geen onderdeel van de coaching.  Ik streef er echter wel naar om mijn coachees – al is het maar figuurlijk (én al zeker omwille van de social distancing) – te ‘omarmen’, met hen in verbinding te gaan.

Door op een warme manier in de ontmoeting te gaan wil ik een gevoel van vertrouwen en geborgenheid geven, waardoor ik hen in een veilige context kan aanmoedigen en in beweging kan brengen.

Bjorn Smet, stress- en burn-out coach