Thuis met een burn-out en dan is er COVID-19…

Eén op de 10 werknemers zit thuis met burn-out klachten. Eén van de belangrijkste kenmerken hiervan is oververmoeidheid, en de remedie is grenzen leren aangeven, en voelen wat energiegevers en -vreters zijn. Ontspanning is in de eerste fase vaak heel belangrijk. Maar net deze zaken zijn bijzonder moeilijk in deze COVID-19 tijden.

De cijfers van Prebes liegen er niet om. Eén op de 10 werknemers zit thuis met burn-out klachten. 

Een burn-out begint altijd met stress. Stress is in feite een heel normale chemische reactie in je lichaam. Je lijf produceert adrenaline en het stresshormoon cortisol. Dat maakt je scherp en alert. Je functioneert dan op de top van jouw geestelijke en lichamelijke vermogens. Daar heb je wat aan, bijvoorbeeld in deze moeilijke COVID-19 tijden.

Maar continu zo hoog pieken is niet goed. Als je niet op tijd ontspant raak je overspannen en dan zit je in het voorstadium van een burn-out. Je ontwikkelt klachten die lijken op die van een depressie zoals lichamelijke klachten, geen eetlust, futloos, concentratiemoeilijkheden, gespannen, angst en paniek. Dat is het moment om echt rust te gaan nemen want als je dan toch doorgaat dan is het risico op instorten (lichamelijk en emotioneel) groot. Je raakt dan letterlijk opgebrand. We spreken bij burn-out dan ook van een energiestoornis omdat mensen hun energie letterlijk voelen wegstromen.

De oorzaak van zo’n crash is meestal een combinatie van werk en privé. Het gaat bijvoorbeeld om hoge druk, weinig erkenning op het werk of een slechte sfeer. Dit mogelijks gecombineerd met privé moeilijkheden zoals relatiemoeilijkheden of een verhuizing of zorgen voor een ziek familielid,…

Voor je het weet gaat het mis. Als je eenmaal een burn-out hebt dan is er maar één gezonde manier om ermee om te gaan. Kom tot rust en spoor de oorzaak op.

We weten uit onderzoek dat het zelden lukt om zonder hulp een burn-out aan te pakken. Wie enkel thuis zit om tot rust te komen en hopen om daarna zonder meer gewoon de draad terug op te nemen komt bedrogen uit. Onderzoek leert ons dat bij deze groep een terugval van 60% bestaat.

Na de lichamelijke recuperatie dient men mentaal aan de slag te gaan door het opsporen van de patronen én te onderzoeken hoe deze te doorbreken om tenslotte alternatieven te installeren.

COVID-19 zal ongetwijfeld een gigantische impact hebben op de mensen die voor de COVID-19 tijden reeds thuis herstelden van een burn-out.

In de eerste plaats valt de mogelijkheid om tot rust te komen weg, de aanwezigheid van kinderen en partner vragen een andere organisatie van het gezinsleven. Op die manier worden mensen teruggeduwd in hun oude patronen. Net die patronen die vaak de aanleiding gaven tot de burn-out.  

In onze praktijk krijgen wij reacties van cliënten in de zin van :

‘ De paasvakantie kwam stilaan dichterbij. Ik probeerde mij te organiseren en voor te bereiden om twee weken voor de kids te zorgen terwijl ik toch ook mijn ritme voor eigen herstel kon behouden. Mijn doel was om niet achteruit te gaan, om de beperkte opgebouwde energie te behouden. Maar wat er nu op mij afkomt duwt mij in pure overlevingsmodus. Ik functioneer op automatische piloot en geef de basiszorgen maar de uitputting die ik nu voel is niet te overzien’ (vrouw, 34 jaar, 3 kids, was voor COVID-19 reeds 2 maanden thuis in herstel).

‘Mijn vrouw begrijpt mijn burn-out niet zo goed maar respecteerde mijn nood aan rust. Ik kon mij terugtrekken in mijn man cave. Onze deal was dat ik beschikbaar was als de kinderen van school kwamen en minimale voorbereidingen maakte voor de maaltijden. COVID-19 gooit dat moeizaam opgebouwd ritme overhoop. Nu komen er spanningen tussen ons. Zij doet telewerk, probeert ons huishouden draaiende te houden, de kinderen te managen,… Ze vraagt mij meer taken op te nemen en ik wil wel maar het lukt mij niet. Ik voel mij een loser en wil mijn gezin niet teleurstellen maar het lukt mij niet. Ik begrijp het zelf niet dus kan ik ook niet verwachten dat mijn vrouw het begrijpt. Dit is zo frustrerend.’ (man, 48 jaar, 2 pubers, was voor de COVID-19 5 weken thuis in herstel).

Het belang van rust is evident in intense tijden. Wij zijn geen virus-experten maar wel stress-experten.

Daarom deze TIPS om te overleven :

  1. Leer jezelf controleren. Het heeft geen zin je op te jagen in een situatie die er nu eenmaal is. Vecht niet met wat je niet kan veranderen.
  2. Blijf positief. De kracht van de mindset is sterk. Zorg en kies bewust voor positieve gedachten
  3. Hou uw eetpatroon in de gaten. Een deel van onze energie verkrijgen we voeding.
  4. Het gaat niet over intensief sporten maar wel om uw endorfines te laten vrijkomen, dat is een chemische stof in onze hersenen die helpen bij een blij en opgewonden gevoel én ze blokkeren pijn
  5. Slaap voldoende en regelmatig. Als je uitgeput of moe bent is uw lichaam gevoeliger voor infecties en bovendien reageer je sneller geïrriteerd.
  6. Blijf communiceren met uw gezinsleden. Maak een heldere structuur, duidelijke afspraken en respecteer elkaars grenzen.

Tenslotte geven wij de raad om je energiebalans op te meten. Dat doe je door een duidelijke lijst te maken van energiegevers (positief) en energievreters (negatief). Maar daarbij aansluitend ook een lijst te maken van de zaken die jou ontspannen (positieve activiteiten) én de zaken waarvan je voldoening ondervindt (meestal energievreters die bij het beëindigen van de taak dermate voldoening geven dat ze kunnen toegevoegd worden aan de lijst van energiegevers).

Je staat er niet alleen voor. Heb je ondersteuning nodig? Onze coaches en therapeuten staan voor je klaar.

Veronique Bundervoet, psychologe, systeemtherapeute, burn-out coach